Van Eeckhoutte ICT/IE advocaten - ICT/IP lawyers Van Eeckhoutte Advocatuur staat voor Adviseren Procederen Contracteren. Van Eeckhoutte is een succesvol, creatief advocatenkantoor, gespecialiseerd in ICT- Internetrecht, Intellectuele Rechten en Corporate zaken. ICT/IE-advocaat Van Eeckhoutte adviseert, bemiddelt en procedeert voornamelijk voor het MKB, IT-bedrijven, telecomindustrie, producenten en uitgevers en kan daarbij bogen op ruime ervaring en up-to-date kennis. Van Eeckhoutte is gevestigd in Amersfoort met correspondent advocatenkantoren wereldwijd en bedient cliënten in binnen- en buitenland.


 

Waardecriterium van virtuele objecten

Klik hier voor de .pdf-file met voetnoten.

commentaar bij HR 31 januari 2012, LJN BQ9251 (Runescape)

Aanleiding voor mijn gedachten te dezen was een artikel in het Advocatenblad. In het artikel werd verdedigd dat de Hoge Raad (HR) met zijn arrest over de diefstal van virtuele spelobjecten de plank had misgeslagen. De HR heeft namelijk geoordeeld dat virtuele objecten uit het online computerspel Runescape, i.c. een virtueel zwaard en amulet, 'goederen' zijn in de zin van artikel 310 WvSr (diefstal) en dus een diefstal van virtuele goederen mogelijk is.

Het wierp bij mij, als plichtplegende vader van een computerspelfreak van veertien, de vraag op of mijn zoon zich onbewust blootstelt aan strafrechtelijke of - erger nog - civielrechtelijke aansprakelijkheden. Hij runt immers het onder tieners wereldvermaarde spel Minecraft op een eigen server, 't is te zeggen: mijn webserver die bij mij thuis draait.

Minecraft behoort tot de categorie Massive Multiplayer Online Role Playing Games (MMORPG). Minecraft is een sandbox-bouwspel gemaakt door Markus Persson, de grondlegger van Mojang AB (Stockholm). In het spel is het de bedoeling dat spelers verschillende blokken plaatsen en verwijderen in een driedimensionale wereld. Hierdoor is het voor de speler mogelijk om waanzinnige bouwwerken, kunstwerken en andere creaties te maken op verschillende multiplayer-servers in verschillende speltypen. Om toegang tot Minecraft te krijgen is een eenmalige licence fee van €19,95 verschuldigd. Zowel single player als multiplayer-spellen kunnen dan in de web browser worden gespeeld of worden gedownload. Mijn zoon heeft dus zo'n multiplayer-server thuis draaien en zijn worlds worden bezocht door talloze kinderen uit de hele wereld. De meeste kinderen bouwen lustig mee.

Maar, er zijn ook kinderen die voor het betere sloopwerk in de wieg gelegd zijn, kleine vandalen, ook wel griefers genoemd. Is een persoon die virtuele bouwwerken vernielt strafrechtelijk vervolgbaar? Om die vraag te beantwoorden is de primaire vraag hoe die virtuele creaties zich in het strafrecht laten benoemen.

Het Wetboek van Strafrecht (WvSr) heeft het slechts over een 'goed'. Sinds het elektriciteitsarrest uit 1921 is wel duidelijk dat een 'goed' in strafrechtelijke zin niet per se van stoffelijke aard hoeft te zijn. Daarop voortbordurend besliste de HR nu, anno 2012, dat ook virtuele objecten een goed zijn in de zin van artikel 310 WvSr. M.i. geldt hetzelfde voor vernieling (artikel 350 WvSr).

Om het een 'goed' in de zin van die bepalingen te laten zijn, moet het virtuele object in de macht zijn van zijn bezitter én - nu volgens de HR - voor de bezitter ervan waarde hebben (verkregen) wegens de inspanning en/of tijdsinvestering die het heeft gekost om het virtuele object te verwerven. Dat waardecriterium geldt niet voor reële objecten, terwijl niet valt in te zien waarom een virtueel object aan dat extra criterium is onderworpen. Immers, ook volstrekt waardeloze goederen kunnen worden gestolen of vernield. En ten aanzien van die delicten in beide werelden geldt dezelfde strafbepaling.

Het waardecriterium is bovendien zwak, omdat het tot willekeur kan leiden. De beoordeling of een virtueel object van waarde is, kan tot verschillende uitkomsten leiden, vooral als er niet voor is betaald. Immers, niet ondenkbeeldig is dat de ene Officier van Justitie wel tot vervolging meent te kunnen overgaan van een verdachte van een virtuele vernieling en de andere niet.

Ik veronderstel dat zolang daarover binnen het OM geen richtlijnen circuleren, niet alle Officieren gevoelig zullen zijn om een virtueel zwaard met 'ijzeren' lemmet en 'houten' heft op waarde te schatten als dat is tot stand gekomen door tien blokjes 'ijzer' te delven en een virtuele boom te kappen en die ingrediënten te mengen in een virtuele oven. Want, zo worden een dergelijk zwaard nu eenmaal gemaakt in Minecraft.

Mijns inziens is een 'goed' in strafrechtelijke zin ieder stoffelijk of niet stoffelijk, waaronder te begrijpen virtueel, object dat rechtmatig aan een (rechts)persoon toebehoort en aan diens beschikkingsmacht is onderworpen. De vraag of dat object enige waarde heeft, mag bij die beoordeling geen rol spelen.

© mr. F.J. Van Eeckhoutte, ICT/IE-advocaat, Amersfoort
www.vaneeckhoutteadvocaten.nl